سالخوردگی سالم

تولید محتوی موسسه فرهنگی ذهن برتر

سالخوردگی سالم

 

همه ما میخواهیم با سلامتی پا به سن بگذاریم. ورزش، تغذیه درست و اجتناب از استرس به حفظ بدنی سالم کمک میکنند، اما در مورد مغز چی؟ تحقیقات جدید حاکی از استراتژی های مشابهی برای ارتقای سلامت مغز می باشد. 

چرا برخی از مردم از حافظه خود برای دوران پیری محافظت کرده درحالیکه بقیه افراد این کار را نمیکنند؟ تحقیقات زیادی جهت پاسخ به این سوال انجام گرفته است. در حالیکه علم هنوز به دنبال راهی جهت متوقف ساختن فرایند پیری و جلوگیری از اختلالات خطرساز از قبیل بیماری آلزایمر و زوال عقل است ، دانشمندان علوم اعصاب به طور جدی  در این زمینه تحقیق کرده و پیش از این  استراتژی های متعددی را یافته اند که می تواند  به حفظ یا  بهبود سلامت مغز در حین پیری کمک کند. 

 

دستیابی به درک بهتری از پیری و استراتژی های جلوگیری از بیماری برای حفظ سلامت مغز بسیار مهم است. با توجه به موسسه ملی پیری در سال 2006 حدود 500 میلیون نفر در سراسر جهان حداقل 65 سال سن داشتند که 12 درصد از جمعیت جهان را شامل می شود. انتظار می رود این رقم تا سال 2030 به 20 درصد افزایش یابد. همانگونه که شرایط سلامتی در کشورهای در حال توسعه بهبود می یابد، امید به زندگی افزایش یافته و تعداد افرادی که به دلیل اختلالات مرتبط با کهولت سن مشکلات ادارکی دارند به سرعت در حال افزایش است

پازل کلمات و موسیقی کلاسیک شبانه اغلب به صورت غلط به عنوان درمان برای حفظ سلامت مغز در کهنسالی ارائه میشود، با این حال،  افسانه های مغز مانند این موارد، امروزه به صورت گسترده ای از ارزش افتاده است. در حقیقت، مطالعات انسان و حیوان تصدیق میکند عادت های ساده میتوانند به حافظه هوشیارتر در سنین  بالاتر منجر شوند. تحقیقات علمی بنیانی نشان می دهد که بسیاری از انتخاب های سبک زندگی با سلامت مغز مرتبط می باشند. این یافته ها نشان میدهد؛ که چگونه ورزش، شکل گیری سلول عصبی و بقا را در قسمت هایی از مغز که مرتبط با یادگیری و حافظه می باشد افزایش میدهد.

چرا تغذیه ی حاوی چربی و شکر باعث شکل گیری پروتئینی می شود که در بیماری آلزایمر درگیر است؟

چگونه استرس مزمن میتواند به هیپوکامپ - (hippocampus) بخشی از مغز که با احساسات، حافظه و یادگیری مرتبط است، صدمه بزند؟

ورزش منظم یکی از توصیه های بسیار مهم برای حفظ سلامت جسم و مغز است. تحقیقات نشان میدهد که پگونه ورزش هوازی، باعث افزایش یادگیری و حافظه در حیوانات مسن تر می شود. ورزش در موشهای سالخورده، باعث حفظ حافظه شده و سرعت یادگیری را بهبود می بخشد. همچنین زمان حرکت آنها بر روی چرخ،  باعث  رشد سلول های مغزی جدید-فرایندی با نام پیدایش یاخته عصبی-  در هیپوکامپ شده است. بیماری آلزایمر و دیگر شکل های زوال عقل بوسیله کاهش تعداد یاخته های عصبی در این بخش از مغز مشخص میشوند. 

پیشرفتهای مشابهی در انسان ها نیز دیده شده است. تحقیقات حاکی از آن است که آمادگی جسمانی از کاهش اندازه بخشهایی از مغز شامل هیپوکامپ جلوگیری میکند. یکی از مطالعات نشان داد  افراد غیرفعال مسن تری که  شروع  به سه بار پیاده روی در هفته کردند، کارایی شبکه های عصبی درگیر در ادراک را بهبود بخشیده اند. دیگر تحقیقات نشان داد فعالیت فیزیکی بر عملکردهای کنترلی اجرایی از قبیل چند وظیفه گی و برنامه ریزی تاثیر می گذارد. به طور کلی، ورزش هوازی همچنان اثرات مثبت را در همه  سطوح از سلولی تا رفتاری  را نشان میدهد.  

رژیم غذایی متعادل برای مدیریت وزن مهم می باشد که معلوم می شود یکی دیگر از عوامل کلیدی در حفظ آمادگی ذهنی است. تحقیقات بالینی نشان میدهد مردان مسن تر با بیشترین چربی بدن در آزمون های ادارکی نسب به همتایان  لاغرتر خود بدتر عمل میکنند. زنان نیز تاثیرات مشابهی را نشان میدهند. زنان مسن تر با گروهی از عوامل خطر شناخته شده به عنوان " سندورم متابولیک"، چربی بیش از حد  در اطراف کمر، کلسترول بالا و فشار خون بالا، میزان اختلالات ادارکی را افزایش داده اند. 

یکی دیگر از دلایل تغذیه درست: سطوح قند خون بر سلامت مغز اثر میگذارد. گلوکز قند خون که هرمون انسولین از طریق جریان خون به داخل سلول ها منتقل می کند  سوخت مغز را فراهم می سازد.  گلوکز بیش از اندازه، توانایی بدن را برای استفاده و تنظیم موثر قندها برهم میزند. سطح پایین گلوکز، وضعیتی شناخته شده به هایپوگلاسمی (hypoglycemia) ارسال مواد مغذی به مغز را مختل کرده و به سلول ها آسیب می رساند. 

در افراد با مقاومت به انسولین، سلول ها به طور طبیعی به گلوکز پاسخ نداده بنابراین بدن مقدار بیشتری انسولین برای جبران آن آزاد میکند. اما این میتواند نتیجه عکس دهد. چراکه سطح  بالای انسولین اغلب منجر به دیابت می شود. مطالعه ای نشان داد که افراد مسن تری که دیابت یا مقاومت به انسولین داشته اند مغزشان در متابولیزه کردن گلوکز وضعیت غیرعادی داشته و عملکرد اجرایی ضعیفی در به خاطر سپردن کلمه نشان دادند.

تحقیقات نشان میدهد اجتناب از استرس بی دلیل نیز برای ارتقای سالخودگی سالم مهم است. استرس مزمن میتواند تمام بدن را تحت فشار خود قرار دهد. پزشکان مدتهای مدیدی است که می گویند استرس شدید سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و باعث افزایش وزن می شود. دانشمندان دریافته اند که مغز نیز از استرس های روانی بلند مدت رنج می برد. هرمون های استروئید که به گلوکوکوکیوئید (glucocoticoids) شناخته شده اند، در پاسخ به استرس منتشر میشوند، میتوانند بر نواحی از مغز که  آزادسازی آنان را تنظیم میکند اثرات پایدار داشته باشند. بخش هایی از مغز که حساسیت بیشتری به کم شدن دارند، به ویژه در برابر هرمونهای استرس آسیب پذیرهستند.

تحقیقات همچنین توصیه میکند که سبک زندگی بیش از حد استرس زا میتواند به مکانیسم حافظه مغز صدمه بزند. تحقیقات نشان داده است استرس اجتماعی طولانی مدت درجوندگان و میمونهای افریقایی به هیپوکامپ آسیب می رساند. تحقیقات بر این حیوانات نشان میدهد استرس مزمن، مرگ سلول را افزایش داده و باعث کاهش پیشرفت سلول ها و کاهش ارتباط بین سلول ها و هیپوکامپ می شود.

خوشبختانه تمامی این شواهد نشان میدهد رفتارهایی مانند ورزش منظم، مدیرت تغذیه و وزن و استرس کم، باعث میشود شما احساس خوبی داشته باشید و توانایی های ادارکی شما را در بلند مدت حمایت می کند. 

 

مترجم: م. باباپور

 

 


نظرات کاربران
ارسال نظر