یادگیری

تندیس اسماعیل نژاد تنها

 

در دنیای جدید قدرت انسان در کنترل محیط و حاکمیت جهان اطراف تا حد زیادی ناشی از پیشرفت وی در امر آموزش و یادگیری است. در واقع میتوان چنین استدلال نمود که انسان ازبدو تاریخ در جریان یادگیری قرار داشته است و به مرور وبه صورت پلکانی از حالت یادگیری ساده به یادگیری پیچیده در حرکت بوده است و به انباشت و ذخیره دانش پرداخته است.

تصور غالب درذهن اکثر افراد در مورد یادگیری این است که فرایند یادگیری را صرفا محصور در آموزش رسمی و آکادمیک می­دانند در حالی که یادگیری در معنایی وسیع­تر شامل تمامی دریافت­های ما از پدیده­های اطراف و تاثیرگذاری آن در رفتار آدمی می­باشد، در حقیقت یادگیری مفهوم بسیار گسترده ای دارد که در قالب­های دگرگونی، عادت شکنی، کاربرد معلومات در استدلال، حل مساله، احساس و عواطف، خودشناسی بروز می یابد و به طور کلی مواردی که در کل شخصیت به وجود می­آیند همه از یادگیری مایه می­گیرند.

 

 

در نگاه نظری یادگیری اجتماعی عبارت است از مشاهده رفتار و الگوبرداری از آن، که منجر به یادگیری جدیدی در فرد می­شود، به زبانی دیگر به این نوع از یادگیری، یادگیری جانشینی یا مشاهده ای نیز می­گویند.

یادگیری اجتماعی دارای دو وجه مثبت و منفی می­باشد، به عبارتی در فرایند یادگیری اجتماعی تنها فرد رفتارهای معقول و جامعه­پسند را فرا نمی­گیرد بلکه می­آموزد که چه رفتارهایی در کدام یک از موقعیت­ها مناسبت نداشته و نباید صورت بپذیرد.

روانشناسان یادگیری اجتماعی معتقدند که افراد در جریان زندگی روزمره و در رویارویی با یکدیگر در زمینه­های مختلف از طریق مشاهده و تقلید، پاسخ­های جدیدی برای رفتار خود پیدا می­کنند.

علاوه بر روانشناسان جامعه­شناسان بسیاری نیز در زمینه یادگیری اجتماعی و شکل­گیری شخصیت نظریات فراوانی را تدوین نموده­اند.

به عنوان مثال جرج هربرت مید معتقد است بخش عمده ای از یادگیری افراد در دوران کودکی و از طریق بازی­های گوناکون حاصل می­آید. وی معتقد است که شکل­گیری خود و بخش مهمی از رفتار فرد در سه مرحله صورت می­پذیرد:

  • مرحله تقلید

در این مرحله فرد تنها به امکانات فیزیکی و ظاهر رفتار توجه دارد و معانی پنهان در پس این رفتارها را درک نمی­کند فرد در این مرحله صرفا رفتار را مشاهده و تقلید می­نماید. در حقیقت رفتار در اینجا جنبه ی ادا و تظاهر را داراست.

  • مرحله بازی

در این مرحله کودک پس از مشاهده رفتار به جای تقلید صرف به درکی از معنای رفتار نایل آمده و خود را در نقش دیگری تصور  می­کند و خود را به نوعی در روابط آنها قرار می­دهد. در این مرحله کودک یه گام به جلو تر رفته است ودر جریان یادگیری به بازی نقش دیگران مهم (پدر،مادرو...) در محیط خویش می­پردازد.

  • دیگری تعمیم یافته

در این مرحله از شکل­گیری خود و در جریان یادگیری اجتماعی فرد بر نگرش کل اجتماع تاکید کرده و رفتار­های خود را از منظر تایید و تصدیق دیگران انتخاب و اعمال می­کنند.

به طور کلی در زندگی اجتماعی یادگیری از اهمیت ویژه­ای برخوردار است یادگیری­های اجتماعی در کنار یادگیری­های  آکادمیک نیز دارای اهمیت درخور توجه ای هستند که روانشناسان و جامعه شناسان بسیاری در قالب متن­های مختلف به بررسی آن پرداخته اند.

 

 

 


نظرات کاربران
ارسال نظر